دکتر علی عبدلی کیست طبق ویکی پدیا

علی عبدلی پژوهشگر، نویسنده و شاعر می‌باشد که فعالیت خود را در زمینه شناخت اقوام تات و تالش از اوایل دهه ۵۰ شمسی شروع کرده و تا کنون ادامه داده‌است. از این پژوهشگر و شاعر تاکنون حدود بیست کتاب در زمینه‌های زبان تاتی و تالشی و تاریخ، فرهنگ، ادبیات و مردم تالش به چاپ رسیده. همچنین از او دو مجموعه شعر به زبانهای فارسی و تالشی- تاتی چاپ و منتشرشده‌است.علی عبدلی در ۲۵ مرداد ۱۳۳۰ در بخش کلور شهرستان خلخال دیده به جهان گشود. وی اغلب دوران کودکی خود در دل کوه‌های تالش گذراند و از همان زمان با تهیه نشریات و کتابهای ادبی ومطالعه آنها راه شکوفایی استعدادهای نهفته اش را به تدریج هموار کرد و بعدها باسرودن شعر و گرد آوری فرهنگ عامه، ارتباطاتی با مطبوعات آن زمان برقرارکرد.عبدلی در سال ۱۳۵۳ موفق شد مسئولین وقت صدا و سیمای گیلان‌را متقاعد کند که برای نخستین بارهر هفته نیم ساعت برنامه ویژه تالشان از رادیو پخش شود، به موجب‌آن توافق ضبط و پخش برنامه‌ای با نام سیری در تالش از رادیو گیلان آغاز کرد. آن برنامه تاسال ۱۳۵۷ ادامه یافت.^[۱] وی در طول دهه ۶۰ کتاب‌های فرهنگ تاتی و تالشی، تالش‌ها کیستند، تات‌ها و تالشان و ترانه‌های شمال را منتشر کرد. علی عبدلی در سال ۱۳۷۱ به پاس پایه گذاری تالش شناسی در ایران، موفق به دریافت درجه دکترای افتخاری از آکادمی ملی جمهوری آذربایجان شد.عبدلی چند ماهی پس از دریافت دکترا از آکادمی ملی جمهوری آذربایجان نخستین نشریه تالش "در دوره جدید "تحت عنوان ویژه تالش را منتشر کرد و در سال ۱۳۷۳ کتاب نظری به جامعه عشایری تالش را منتشر کرد.^[۵] تاریخ کادوسها، مشاهیر تالش، چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش شرکت و سخنرانی در همایش‌های نوروز در تخت جمشید و محرم در فرهنگ مردم سازمان میراث فرهنگی. انتخاب به عنوان پژوهشگر برگزیده گیلان دیگر موفقیت او در طول دهه ۷۰ بود. همچنین کتاب تاریخ کادوس‌ها مورد استقبال عامه مردم و بسیاری از پژوهشگران و ایرانشاسان قرار گرفت. این کتاب چند سال بعد به زبان ترکی ترجمه و در باکو منتشر شد. در سال ۱۳۸۰ کتاب‌های فرهنگ تطبیقی تالشی - تاتی - آذری را به پیشنهاد احسان یارشاطر به رشته تحریر در آورد بعد از آن ضمن انتشار کتب دیگر در رابطه با تات و تالش در سال ۱۳۸۳ جایزه ادبی دکتر معین را دریافت کرد^[۶] . در سال ۱۳۸۴ موسسه تالش شناسی را بنیان گذاشت.^[۷] مدخل قوم تالش در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به قلم این پژوهشگر نگاشته شده‌است. عبدلی در سال ۱۳۸۷ در شانزدهمین جشنواره تولیدات مراکز صدا و سیما دیپلم افتخار بهترین پژوهشگر از سازمان صدا و سیما دریافت نمود^[۸] ضمنا ایشان در حال حاضر (1390ش)علاوه برداشتن سمت مدیریت موسسه تالش شناسی ، عضو افتخاری آکادمی ملی جمهوری آذربایجان، عضو پیوسته بنیاد ایران شناسی و انجمن علمی دبیران تاریخ استان گیلان نیز هستند. سر انجام اینکه در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۹۱ شورای عالی دانشگاه‌های دولتی ارمنستان مدال علمی درجه ۲ خود را به علی عبدلی اعطاء نمود

آرتا گرسس کیست

سردار بزرگ کادوسی که در سال ۴۰۱ق م به سر کردگی ششهزار سوار زبده در جنگ بین اردشیر دوم و برادرش کورش کوچک همراه سپاه ایران بود ودر نبرد تن به تن با کورش بر اثر خطایی از پا درآمد شرح آن نبرددرکتاب پلو تاریخ چنین آمده است {کوروش سوار اسب نجیبی که سرکش و سخت لگام بودوکتزیاس نام آنرا پاساگادس می نویسد گردیده و آرتاگرسس بزرگ کادوسیان براو تاخت وباصدای بلنددادزد ای نامردترین مردمان و نادان ترین آنان که ننگ نام خجسته کوروش می باشی آیا این یونانیان شوم را به این سفر کشانده ای که شهرهای ایران را تاراج نمایی وآرزو داری که برادر و سرور خود را که ده هزار بارده هزار بندگان بهتر از تو دارد بکشی اکنون سزای خود را خواهی یافت و پیش از آنکه چشمت به روی شاه بیفتد سرخود را از دست خواهی دادآرتا گرسس این بگفت و زوبین خود را به سوی کوروش پرتاب کردکوروش که زره محکمی به تن داشت گزندی ازآن ضربه ندید ولی از آسیب ضربت زوبین به خود پیچید و چون آرتاگرسس اسب خود بگردانید کوروش حربه ای حواله او کرده و سر آنرا به گردن او نزدیک شانه اش فرو برد و اورا از پای درآورد پس از پایان جنگ که به شکست کوروش و حامیان یونانی اش انجامید اردشیر فرزند آرتا گرسس را نوازشها نمود} 

بر گرفته شده از کتاب مشاهیر تالش نوشته دکتر علی عبدلی

حضرت عبدالقادر گیلانی

محی الدین عبدالقادر بن ابی صالح مشهور به عبدالقادر گیلانی و یا غوث گیلانی متولد ۴۷۰ه از مشایخ نامدار قرن پنجم و سر سلسه طریقه قادریه می باشد عموم نویسندگان زادگاه او راروستای پشتیرنوشته اند این روستا در دامنه کوههای تالش بین ماسال و فومن واقع است اهالی اش تالش و تالشی زبان می باشند این روستا زمانی تابع گسگربوده بعدها به فومن ضمیمه شد و اکنون از توابع صومعه سرا به شمار می آیدشیخ عبد القادرحتی اگر پشتیری نباشد و اورابه استنادنوشته شهاب الدین دمشقی در کتاب مسالک الابصارفی ممالک الامصار از اهالی شفت بدانیم باز اینکه آن عارف بزرگ از قوم تالش می باشد تردیدی راه نمی یابد در چند منبع از جمله کتاب طریق الحقایق نوشته معصوم علیشاه شجره نامه ای از شیخ عبدالقادر آمده که نسب اورا با ده واسطه به حضرت امام حسن مجتبی ع میرساند اما به استناد تحقیقات جدیدآن شجره نامه جعلی است وبه وسیله یکی از نوادگان شیخ به نام ابوصالح پرداخته شده است شیخ عبدالقادر در سن ۱۸ سالگی زادگاه خود پشتیر یا شفت را جهت دانش اندوزی و سیر سلوک به مقصد بغداد ترک می کند ودر آنجا ضمن درک محضر دانشمندان و فقها و عرفای برجسته معاصر خود از جمله ابوالخیر حماد بن مسلم دباس متوفی ۵۲۵ به درجه استادی رسیده وخرقه ارشاد پوشیده ودرزمره مدرسین مدرسه معروف نظامیه قرار گرفته است اودر سال ۵۲۸مدرسه ای به نام باب الارج احداث می کند که در آن ده رشته از فقه و علوم تدریس می شده و خود به مدت بیش از سی سال سمت ریاست و استادی آنجا را بر عهده داشته است غوث اعظم غوث گیلانی محی الدین تاج العارفین غوث الثقلین از جمله القاب اوست شهاب الدین عمروبن سهروردی محی الدین ابن عربی شیخ شعیب مغربی و صدر الدین اسحاق قوینوی را از جمله شاگردان او نوشته اند این عارف نامدار چهار همسر بیست دختر و نه پسر داشته و به سن حدود نود سالگی در بغداد فوت نموده است

بی حجابانه درآاز درکاشانه ما                   که کسی نیست به غیرازتودراین خانه ی ما

گر بیایی به سر تربت ویرانه ی ما                بینی از خون جگر آب شده خانه ی ما

فتنه انگیز مشو کاکل مشکین بگشای            تاب زنجیر ندارد دل دیوانه ی ما

مرغ باغ ملکوتیم در این دیر خراب                 می شود نور تجلای خدا دانه ی ما

گرنکیر آیدوپرسدکه بگو رب تو کیست            گویم آن کس که ربوداین دل دیوانه ی ما

شکر لله که نمر دیم ورسیدیم به دوست       آفرین باد بر این همت مردانه ما

 بر گرفته شده از کتاب مشا هیر تالش نوشته دکتر علی عبدلی 

قسمت خانی خواننده شهیر موسیقی تالشی به دلیل ابتلا به بیماری ریوی در سن 69 سالگی دار فانی را وداع گف

قسمت خانی خواننده شهیر موسیقی تالشی به دلیل ابتلا به بیماری ریوی در سن 69 سالگی دار فانی را وداع گفت.

این هنرمند پیشکسوت موسیقی اصیل تالش و استاد آواز تالشی که در حدود نیم قرن گذشته با صدای سحر انگیز خود فضای زندگی را برای انبوه دوستداران نغمه‌های اصیل نواحی ایران دلنشین کرده بود، درچند سال گذشته از بیماری سختی رنج می‌برد و سر انجام امروز ۲۶ آبانماه در منزل خود واقع در روستای سکام رضوانشهر  درگذشت.

شایان ذکر است که قسمت خانی از بزرگان موسیقی آوازی تالش بود که هنر خود را در جوانی از اساتیدی چون شرفی و روحان قاسمی آموخته بود و بر اثر نشست و برخاست با این بزرگان به شیوه های آوازی تالش و دستون خوانی اشراف پیدا کرده بود. جایگاه او در آوازهای تالشی به مرتبه ای رسیده بود که هر کس قصد یادگیری و یا پژوهش در زمینه آوازهای تالشی را داشت حتما گذرش به استاد قسمت خانی می افتاد.